Bosnia and Herzegovina (BA)English (United Kingdom)
Hrana je zdravlje
Heljda (Fagopyrum esculentum, F. cymosum, F. tataricum)

heljda-cvijetHELJDA KAO BILJKA je tipično planinska biljka kratkog vegetacionog perioda. Uspijeva na pjeskovitim i vlažnim područjima i na nadmorskoj visini preko 1000 metara. Ne trpi česte kiše i veliku vlagu. Zbog hranljivih sjemenki svrstava se među žitarice, iako botanički pripada kategoriji zeljastog povrća, mada je neki ubrajaju u voćke. Ima kratak vegetacioni period i brzo raste. Od sjetve do sazrijevanja ima otprilike 3 mjeseca, zbog čega je pogodna kao predusjev, jer brzim rastom prigušuje korov. U krajevima sa kraćim periodom osunčavanja pogodna je za sijanje poslije mrazeva i za sazrijevanje prije novih zahlađenja. Jednogodišnja je zeljasta biljka sa čvrstom, rebrastom i grubom stabljikom visine 15 – 60 cm, a na kraju vegetacije razgranata i crvenkaste boje.

 

Više...
 
Spelta (Triticum spelta)

Spelt - triticum aestivum subsp. spelta

 

speltaSpelta je vrsta prastare pšenice. Istorija spelte poznata je u Aziji 15000 godina p.n.e., a arheološka istraživanja su pokazala da je spelta u Evropi uzgajana još u kasnom Neolitu (2500-1700 god. p.n.e.) na području Alpa. U 18 stolječu naše ere Spelta postaje vrlo važan proizvod u trgovinskoj razmjeni  zemalja. U toku 20-tog stolječa smanjio se uzgoj zbog malih prinosa u odnosu na druge ukrštene pšenice, a pored toga žitarica sa ljuskom je bila teška za preradu.

 

Spelta se razlikuje od ostalih pšenica, raste zajedno sa ljuskicom i tako sazrijeva. Mora imati poseban tretman za guljenje kako bi dobili čisto zrno. Ljuskice spelte se koriste za punjenje prekrivača, jastuka, ležaljki, itd.

Više...
 
Raž (Secale cereale)

razPoslije pšenice, raž se smatra najvažnijom žitaricom. Smatra se da potječe iz Turske ili Afganistana, gdje još uvijek raste u divljini, a dugo je bila smatrana korovom i stočnom hranom. Po morfološkoj građi i biološkim svojstvima najsličnija je pšenici. Relativno je mala količina glutena u raži, tako da je kruh koji se radi isključivo od raženog brašna veoma gust i tvrd, te ga treba kombinirati s pšeničnim ili nekim drugim brašnom. Budući da nemaju vanjski zaštitni sloj, raž i pšenica su jedine dvije žitarice koje se mogu koristiti bez ikakve prerade.

 

Energetska i nutritivna vrijednost

Sirova zrna raži u 100 g sadrže: 11 g vode, 70 g ugljikohidrata, 15 g proteina i 2,5 g masti. Energetska vrijednost iznosi 335 kcal / 1400 kJ u 100 g.

 

Više...